Cha mẹ còn sống, con có được hưởng thừa kế hay không?

Những bậc cha mẹ ở các quốc gia Á đông nói chung và ở Việt Nam nói riêng luôn có tâm lý sẽ để lại toàn bộ tài sản của mình cho con cái sau khi chết. Những người chu đáo thường lo liệu trước bằng việc sớm lập các bản di chúc. Qua đó phòng ngừa trường hợp bất trắc xảy ra với mình thì con cái sẽ có thể căn cứ vào di chúc để phân chia mà không phải tranh chấp lẫn nhau giữa các anh chị em. Tuy nhiên có rất nhiều trường hợp di chúc được lập ra rồi nhưng rất lâu sau cha mẹ vẫn chưa qua đời. Vậy liệu rằng con cái có được hưởng thừa kế sớm theo di chúc dù cha mẹ còn sống hay không? Câu trả lời sẽ có trong bài viết dưới đây.

Căn cứ:

  • Bộ luật dân sự 2015

Nội dung tư vấn

1. Không thể nhận di sản khi chưa mở thừa kế

Chủ động lập di chúc từ sớm là một việc nên làm. Bởi lẽ, khi đã ở độ tuổi gần đất xa trời, chẳng một ai có thể lường trước được khi nào thần chết sẽ tới gõ cửa. Thực tế rất nhiều trường hợp xảy ra việc tranh chấp, kiện tụng lẫn nhau về vấn đề thừa kế tài sản khi cha mẹ chết đi. Điều này làm mất đi sự hòa thuận giữa những anh em trong một nhà. Vì vậy, sớm lập di chúc là một việc làm rất khuyến khích với những người đã có tuổi hoặc bị bệnh hiểm nghèo.

Thực tế có rất nhiều khi bố mẹ đã viết di chúc sẵn để lại tài sản cho con cái. Nhưng con cái lại muốn sử dụng và sở hữu số tài sản này sớm hơn ngay từ khi cha mẹ chưa chết. Việc con cái muốn sang tên, xác lập quyền sở hữu đối với tài sản của cha mẹ ngay khi cha mẹ còn sống đối với số là có thể. Nhưng đó không thể gọi là xác lập quyền sở hữu thông qua thừa kế được. Bởi lẽ, theo quy định tại Điều 643 Bộ luật dân sự 2015 thì di chúc chỉ có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế:

Điều 643. Hiệu lực của di chúc

1. Di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế.

Thời điểm mở thừa kế là thời điểm mà người để lại di sản thừa kế chết, được quy định tại điều 611 Bộ luật dân sự 2015:

Điều 611. Thời điểm, địa điểm mở thừa kế
1. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 71 của Bộ luật này.

Như vậy, dù cha mẹ đã lập di chúc để lại di sản cho con cái nhưng một khi cha mẹ chưa chết đi thì bản di chúc đó vẫn chưa có hiệu lực.

2. Con cái có thể xác lập quyền sở hữu thông qua tặng cho tài sản

Dù là không được xác lập quyền sở hữu theo thủ tục thừa kế nhưng chúng ta hoàn toàn có thể sử dụng hình thức tặng cho tài sản. Tặng cho tài sản là một giao dịch dân sự phổ biến của pháp luật dân sự. Qua đó, cha mẹ có thể tặng cho nhà cửa, xe cộ, đất cát chỉ cần làm hợp đồng tặng cho khi mà bố mẹ cùng nhất trí ký tên tặng cho con cái khối tài sản. Cũng giống như việc để lại di sản thừa kế, khi cha mẹ tặng cho con cái cũng sẽ được miễn đóng các loại thuế phí như thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ.

Lưu ý rằng một khi cha mẹ đã tặng cho con cái tài sản đó rồi thì tài sản đó được xác định do con cái làm chủ sở hữu. Qua đó cũng làm vô hiệu bản di chúc do cha mẹ đã lập trước đó. Vậy nên trong những trường hợp này, cha em phải lập lại các bản di chúc mới với nội dung không liệt kê tài sản đã tặng cho con vào mục di sản thừa kế nữa.

Hy vọng bài viết hữu ích đối với quý độc giả!

Chiathuake.com là Website trực thuộc của Công ty Luật TNHH LSX (Luật sư X) – là đơn vị cung cấp dịch vụ luật sư thừa kế chuyên nghiệp tại Việt Nam. Vì vậy, hãy liên hệ tới số điện thoại 0969.434.434 khi Quý khách có nhu cầu về dịch vụ.