Con cái có quyền hủy di chúc của cha mẹ

Trước khi lâm trung, cha mẹ có viết di chúc để lại tài sản cho các con. Tuy nhiên, trong thực tế xảy ra rất nhiều trường hợp con cái không công khai, không tuân theo việc phân chia di sản theo di chúc mà cha mẹ đã lập. Thậm trí cá biệt cá nhiều trường hợp còn hủy bỏ bản di chúc. Vậy pháp luật quy định như thế nào về vấn đề này? Chúng tôi sẽ giải đáp trong nội dung bài viết dưới đây.
Căn cứ:
  • Bộ luật dân sự 2015

Nội dung tư vấn

1. Cá nhân có quyền định đoạt tài sản của mình

Con người ta dành cả đời để gây dựng sự nghiệp và tích lũy tài sản với kỳ vọng có được một cuộc sống sung túc. Đồng thời cũng mong muốn con cái sau của họ sau này có cuộc sống tốt hơn nhờ được thừa hưởng những di sản mình để lại. Pháp luật cũng tuân theo tinh thần đó mà trao cho mỗi người có quyền tự định đoạt di sản của mình để lại sau khi chết. Tại điều 631  Bộ luật dân sự 2015 đã quy định rất cụ thể về Quyền định đoạt tài sản trước khi mất như sau:

Điều 609. Quyền thừa kế
Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.

Như vậy, pháp luật đã công nhận về quyền lập di chúc của các cá nhân và người khác phải có nghĩa vụ tôn trọng ý chí của người lập di chúc. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp những bản di chúc sau khi được lập ra đều được sử dụng để phân chia di sản của người đã chết. Bởi lẽ trong một số trường hợp, những bản di chúc có thể là những bản di chúc không hợp pháp.

2. Di chúc không hợp pháp là gì

Bản di chúc là căn cứ quan trọng trong việc chia thừa kế, phân chia di sản của người đã chết. Vì thế nên pháp luật quy định việc lập di chúc sẽ phải tuân thủ theo những yêu cầu về hình thức, nội dung nhất định. Những bản di chúc không đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định tại 630 Bộ luật dân sự 2015 thì bị coi là không hợp pháp.

Điều 630. Di chúc hợp pháp
1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.
2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.
5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Một khi mà những bản di chúc được cơ quan chức năng xác định là không hợp pháp, thì việc phân chia di sản của người chết sẽ được thực hiện theo hình thức chia thừa kế theo pháp luật. Không một ai ngoại trừ người lập di chúc (thậm chí ngay cả tòa án) có quyền được sửa chữa, thêm bớt vào bản di chúc để nhằm mục đích làm cho bản di chúc không hợp pháp trở nên hợp pháp.

3. Con cái không được phép tự hủy di chúc

Từ những phân tích nêu trên, có thể thấy rằng, nếu trường hợp con cái nhận thấy những điều không phù hợp, không đúng quy định pháp luật từ bản di chúc của cha mẹ mình để lại thì phải nhờ tới cơ quan có thẩm quyền tuyên bản di chúc đó vô hiệu. Cụ thể, con cái có thể gửi đơn tới tòa án cấp có thẩm quyền để yêu cầu tòa giải quyết việc tuyên di chúc vô hiệu do không hợp pháp. Còn trong mọi trường hợp, pháp luật quy định con cái không có quyền được tự ý hủy bỏ di chúc của cha mẹ để tự chia di sản theo ý muốn của mình. Khi đó, việc chiếm hữu và sử dụng di sản của cha mẹ khi di sản không được chia theo pháp luật là hành vi trái phép. Sau này, những người liên quan có thể kiện những người tự ý hủy bản di chúc của người chết ra tòa án.

Hy vọng bài viết hữu ích đối với quý độc giả

Chiathuake.com là Website trực thuộc của Công ty Luật TNHH LSX (Luật sư X) – là đơn vị cung cấp dịch vụ luật sư thừa kế chuyên nghiệp tại Việt Nam. Vì vậy, hãy liên hệ tới số điện thoại 0969.434.434 khi Quý khách có nhu cầu về dịch vụ.