Thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế

Được nhận thừa kế là điều rất nhiều người mong muốn, tuy nhiên trong một số trường hợp vì nhiều lý do mà người được thừa kế di sản theo di chúc không muốn nhận di sản đó, thì họ phải làm thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế như thế nào?
Căn cứ
  • Bộ luật dân sự 2015
Nội dung tư vấn

1. Từ chối nhận di sản thừa kế là gì?

Từ chối nhận di sản thừa kế được hiểu đơn giản là sự đơn phương, tự nguyện hủy bỏ quyền thừa kế tài sản của mình đối với người đã mất. Ví dụ: Bố mẹ để lại tài sản cho 3 người con là A, B, C. Vì một lý do nào đó mà C vẫn là người thừa kế hợp pháp nhưng từ chối quyền này, không nhận di sản do bố mẹ để lại. C lúc này sẽ phải là một thủ tục đó là thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế.

2. Quy trình từ chối nhận di sản thừa kế

Quy trình thủ tục từ chối di sản thừa kế được quy định tại Điều 620 Bộ luật dân sự năm 2015 mà cụ thể như sau:

Điều 620. Từ chối nhận di sản

1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.

3. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.

 

Có thể thấy rằng, pháp luật thừa kế luôn tôn trọng ý chí tự do của người thừa kế trong việc nhận di sản do người đã mất để lại, vì vậy nếu bắt buộc người thừa kế phải nhận di sản dù không muốn thì sẽ là sai tinh thần nói trên. Theo quy định tại Điều 620 Bộ luật dân sự nói trên thì Điều luật này sẽ có 3 nội dung chính:

  • Quyền từ chối di sản thừa kế
  • Thủ tục từ chối di sản thừa kế
  • Thời điểm từ chối di sản thừa kế

Về quyền từ chối di sản thừa kế:

Người được thừa kế di sản vừa có quyền hưởng nhưng cũng có quyền từ chối hưởng di sản thừa kế, quyền  được hưởng 2/3 của 1 suất thừa kế cũng như quyền được hưởng thừa kế thế vị … từ chối hưởng di sản được coi là quyền định đoạt đối với di sản thừa kế. Tuy nhiên pháp luật cũng có loại trừ rằng việc từ chối hưởng di sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản đối với người khác. Ví dụ: A được hưởng 1 tỷ tiền thừa kế từ bố mẹ, tuy nhiên A đang nợ B số tiền là 1 tỷ đồng đến hạn chưa thanh toán. A đã từ chối hưởng di sản thừa kế để không phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ với B và điều này không được pháp luật cho phép.

Thủ tục từ chối nhận di sản được thực hiện theo trình tự như sau:

Về mặt hình thức thì khi người muốn từ chối nhận thừa kế đủ điều kiện để từ chối thì yêu cầu đó phải được lập văn bản và công chứng. Văn bản này được gửi tới người quản lý tài sản, những người thừa kế khác và những người được giao nhiệm vụ phân chia di sản thừa kế. Có thể thấy rằng, việc từ chối di sản thừa kế cũng ảnh hưởng ít nhiều đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác nên thực hiện công việc cũng cần sự tỉ mỉ, minh bạch thông qua các bước

Bước 1: Công khai nguyện vọng từ chối hưởng di sản thừa kế và thông báo cho những người có liên quan như: người quản lý, người phân chia di sản, người thừa kế khác

Bước 2: Nộp hồ sơ tại tổ chức Công chứng, hồ sơ thường gồm:

  • Giấy tờ cá nhân
  • Giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản
  • Các giấy tờ khác:Giấy khai sinh, Giấy chứng tử…
Bước 2: Công chứng viên kiểm tra giấy tờ trong hồ sơ và tiếp nhận hồ sơ.

Bước 3: Người từ chối phải ký vào từng chân trang

Bước 4: Công chứng viên ghi lời chứng, ký vào từng trang văn bản, đóng dấu công chứng.

Thời điểm từ chối di sản thừa kế

Trước đây theo quy định của Bộ luật dân sự 2005 thì việc từ chối di sản thừa kế phải thực hiện trong thời gian 6 tháng  kể từ thời điểm mở thừa kế. Có thể thấy quy định cũ khác cứng nhắc và gò ép về mặt lời thời gian. Điều 620 Bộ luật dân sự 2015 đã loại bỏ và mở rộng hơn phạm vi quy định khiến quyền và lợi ích của người hưởng thừa kế đảm bảo hơn.

Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho bạn! 
Chiathuake.com là Website trực thuộc của Công ty Luật TNHH LSX (Luật sư X) – là đơn vị cung cấp dịch vụ luật sư thừa kế chuyên nghiệp tại Việt Nam. Vì vậy, hãy liên hệ tới số điện thoại 0969.434.434  khi Quý khách có nhu cầu về dịch vụ!

 

 

 

 

Từ khóa: ,