Các trường hợp không được thừa kế

Có hai hình thức thừa kế gồm thừa kế theo pháp luật hoặc thừa kế theo di chúc. Thừa kế theo pháp luật được đặt ra khi việc chia thừa kế không có di chúc hoặc bản di chúc không có hiệu lực. Theo quy định thì việc thừa kế theo pháp luật được chia theo các hàng thừa kế, Tuy nhiên có trường hợp người thuộc hàng thừa kế nhưng vẫn không được nhận di sản. Tại sao? Hãy tham khảo bài viết dưới đây của Chia thừa kế để tìm hiểu thêm nhé!

Căn cứ:

  • Luật hôn nhân và gia đình 2014
  • Luật dân sự 2015

Nội dung tư vấn:

1. Thừa kế  theo pháp luật là gì?

Điều 649 bộ luật dân sự 2015 định nghĩa việc chia thừa kế theo pháp luật như sau:

“Điều 649. Thừa kế theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự theo pháp luật quy định”.

Tài sản thuộc quyền sở hữu của một người thì quyền định đoạt thuộc quyền của người đó. Thừa kế chính là việc chuyển giao tài sản từ một người đã chết sang một cá nhân có thể cùng hoặc không cùng huyết thống với họ, bao gồm hai loại là thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật. Như vậy, trong trường hợp chủ tài sản chết bất ngờ hoặc chết không để lại di chúc hoặc di chúc để lại vô hiệu thì phần tài sản đó chia thừa kế theo pháp luật.

2. Các trường hợp không được hưởng thừa kế

Tài sản thuộc quyền sở hữu của cá nhân, trường hợp cá nhân chết thì tài sản sẽ trở thành di sản thừa kế. Mỗi chủ sở hữu có quyền định đoạt tài sản của mình kể cả là tài sản của mình sau khi chết. Pháp luật có quy định về các hàng thừa kế được quyền hưởng thừa kế. Tuy nhiên, không phải cứ thỏa mãn điều kiện về đối tượng này đều có quyền thừa kế.

“Điều 621. Người không được quyền hưởng di sản

1. Những người sau đây không được quyền hưởng di sản:

a) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;

b) Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;

c) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;

d) Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản”.

Theo quy định trên, khi chia di sản theo pháp luật, 4 đối tượng sau sẽ không được nhận thừa kế.

Một là, người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó. Đây là hành vi trực tiếp xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe người để lại di chúc nhằm hoặc không nhằm mục đích nào đó. Hành vi này thể hiện bằng việc cố ý gây thương tích hoặc trực tiếp gây tổn hại cho người để lại di sản. Bên cạnh đó, có những hành vi đối xử, đầy dọa hoặc xâm phạm đến đến thể xác của người để lại di sản bằng những lời nói, hành động của mình. Việc chứng minh căn cứ trên phải được phản ánh bằng một bản án có hiệu lực của pháp luật về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản. Dù được xóa án tích thì người này cũng không có quyền được hưởng di sản thừa kế.

Hai là, người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản. Điều kiện này chỉ đặt ra với những người có nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản theo luật hôn nhân và gia đình như nghĩa vụ nuôi dưỡng giữa cha mẹ và con cái, giữa ông bà và cháu hay chị em với nhau. Việc nuôi dưỡng được đặt ra trong khả năng của người có nghĩa vụ. Nếu có khả năng mà không thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng mà làm cho người để lại di sản  lâm vào tình cảnh khó khăn, thiếu thốn, đói khổ, hoặc nguy hiểm đến tính mạng thì theo quy định sẽ không có quyền hưởng di sản.

Ba là, người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng. Hành vi sử dụng thủ đoạn cố ý xâm phạm đến tính mạng người khác để được hưởng di sản nhanh hơn dự định, hoặc để có lợi cho mình trong việc hưởng thừa kế thì sẽ không có quyền được hưởng di sản.

Bốn là, người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản. Hành vi sử dụng những chiêu trò để có một bản di chúc có lợi theo ý chí của mình thì sẽ là hành vi vi phạm pháp luật, hơn nữa, thì sẽ không có quyền hưởng di sản.

Trên đây là các đối tượng sẽ không có quyền được hưởng di sản thừa kế theo pháp luật.

Hy vọng bài viết có ích cho bạn!

Chiathuake.com là Website trực thuộc của Công ty Luật TNHH LSX (Luật sư X) – là đơn vị cung cấp dịch vụ luật sư thừa kế chuyên nghiệp tại Việt Nam. Vì vậy, hãy liên hệ tới số điện thoại 0969.434.434 khi Quý khách có nhu cầu về dịch vụ.