Khi nào anh chị em ruột được hưởng thừa kế?

Pháp luật quy định về thừa kế nhằm mục đích chuyển giao quyền sở hữu những tài sản của người chết cho những người khác còn sống. Trên thực tế, người được thừa kế di sản thường là những người thân thích hoặc có mối quan hệ gần gũi với người chết. Gần đây có nhiều người đặt câu hỏi thắc mắc rằng “Liệu anh chị em ruột có quyền được hưởng thừa kế hay không?”. Thông qua bài viết sau, Luật sư sẽ giải đáp thắc mắc của quý độc giả.
Căn cứ:
  • Bộ Luật dân sự 2015
Nội dung tư vấn:

Pháp luật dân sự hiện hành quy định có 2 phương thức chia thừa kế. Thứ nhất đó là chia thừa kế theo di chúc nếu trường hợp người chết có lập di chức và bản di chúc đó hợp pháp. Thứ 2 là chia thừa kế theo pháp luật khi mà người chết không có di chúc để lại hoặc bản di chúc đó bị vô hiệu. Do đó việc xem xét về quyền thừa kế của anh chị em ruột cũng phải dựa vào các quy định của 2 phương thức nêu trên.

1. Anh chị em ruột được hưởng thừa kế theo di chúc

Mỗi cá nhân có tài sản riêng có được pháp luật công nhận và tôn trọng quyền sở hữu đối với các loại tài sản đó. Người chủ sở hữu tài sản có các quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt đối với các tài sản của mình. Vì vậy, nếu trường hợp một người lập di chúc để phân chia phần di sản của mình thì họ có toàn quyền quyết định phân chia số di sản mình để lại cho bất kể ai mà họ muốn. Cụ thể căn cứ theo Điều 624 Bộ luật dân sự 2015 quy định thì “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.”.

Khi ý chí của người để lại di sản  đã được thể hiện rõ ràng trong nội dung bản di chúc thì pháp luật phải tôn trọng và công nhận quyền thừa kế của những người thừa kế theo di chúc. Như vậy, nếu trường hợp anh chị em ruột được người có di sản để lại chia cho di sản. Và điều này được thể hiện rõ ràng trong một bản di chúc hợp pháp thì anh chị em ruột sẽ được hưởng di sản thừa kế.

2. Anh chị em ruột có thể được hưởng thừa kế theo pháp luật

Căn cứ Điều 649 Bộ luật dân sự 2015 quy định như sau:

Điều 649. Thừa kế theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.

Như vậy, thừa kế theo pháp luật là việc phân chia di sản dựa trên những nguyên tắc, quy định do pháp luật đặt ra. Thông thường, việc chia di sản thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong những trường hợp người có tài sản để lại chết một cách bất ngờ mà không có di chúc để lại. Hoặc trường hợp dù có di chúc để lại nhưng di chúc đó bị vô hiệu do không đáp ứng được các điều kiện về hình thức và nội dung của một bản di chúc hợp pháp. Cũng có những trường hợp các bản di chúc không có hiệu lực thì cũng sẽ không được áp dụng để chia thừa kế mà sẽ phải chia theo pháp luật.

Khi đã xác định được chia di sản sẽ việc xác định những người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất là rất quan trọng. Bởi lẽ những người này sẽ là những người đầu tiên được xem xét chia di sản. Nếu trường hợp hàng thừa kế thứ nhất của người có di sản để lại không còn bất kỳ ai thì lúc này những người thuộc hàng thừa kế thứ 2 sẽ được hưởng di sản. Căn cứ theo khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 đã quy định cụ thể về các hàng thừa kế theo pháp luật như sau:

(i) Hàng thừa kế thứ nhất, gồm: vợ, chồng, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

(ii) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

(iii) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

Như vậy, có thể thấy anh chị em ruột là những người được xếp vào hàng thừa kế thứ 2 của người chết có di sản để lại. Do vậy, nếu trường hợp không còn một ai thuộc hàng thừa kế thứ nhất thì anh chị em ruột sẽ được chia thừa kế. Trong các trường hợp như vậy, những người thuộc hàng thừ hai sẽ được hưởng di sản những phần bằng nhau.

Hy vọng bài viết có ích đối với quý độc giả

Chiathuake.com là Website trực thuộc của Công ty Luật TNHH LSX (Luật sư X) – là đơn vị cung cấp dịch vụ luật sư thừa kế chuyên nghiệp tại Việt Nam. Vì vậy, hãy liên hệ tới số điện thoại 0969.434.434 khi Quý khách có nhu cầu về dịch vụ.

 

 

 

 

 

Từ khóa: , ,